جای خالی یک عاشق

متن سخنرانی مارک اسموژینسکی در دومین مجمع بین​المللی استادان زبان فارسی

از دوست ورشویی خود خیلی متشکرم که به من وقت دادند درباره​ی ایران​شناسی کراکوف صحبت کنم. قرار نبود صحبت کنم و بنابراین معذرت می‌خواهم که وقت عزیزان را می​گیرم.

اطلاعاتی می​خواهم خدمت شما عرض کنم [درباره‌‌ی] ایران‌شناسی کراکوف و دانشگاه کراکوف. اول این​که دانشگاه کراکوف یکی از قدیمی​ترین دانشگاه‌هاست. تا جایی​که یادم است سومین دانشگاه اروپا است که در قرون وسطی تأسیس شده است. ... . ایران​شناسی دانشکده یکی از گرایش​های انستیتوی نئوفیلولوژی است. بین ایران‌شناسی ورشو و  ایران‌شناسی کراکوف یک فرق اساسی وجود دارد و آن این است که ایران‌شناسی کراکوف در مقایسه با ایران​شناسی ورشو کم​تر کار عملی می​کند و بیش‌تر برنامه​های پژوهشی را در پیش می​گیرد. منظور این است که دانشگاه کراکوف بیش‌تر از برنامه​های آموزشی و تربیتی، برنامه​های علمی را پیاده می​کند. بیش‌تر در زمینه​ی زبان​شناسی و دستور زبان فارسی[فعالیت می‌‌کند]. در این حوزه یعنی در حوزه​ی تحقیقات دستوری و زبان​شناسانه چهار نفر کار می​کنند. خانم «پپستروشینسکا» که ایشان بیش‌تر به مسایل زبان و فرهنگ افغانستان که بخش شرقی دنیای فرهنگ ایرانی یا به‌ اصطلاح بخش شرقی ایرانیت است می‌پردازند. آقای «پیسوویچ» که ایشان هم در زمینه​ی دستور زبان فارسی فعالیت دارند و تاریخ زبان را بررسی می‌کنند. ایشان کتاب قابل توجهی را درباره​ی سیستم آوایی زبان پهلوی به زبان انگلیسی نوشته​اند که  در کتاب​خانه‌ی مرکزی دانشگاه تهران در اختیار داشجوها و علاقه​مندان است. خانم «منکارسکا» و خانم «مچوشک» هم در حوزه​ی دستور زبان فارسی کار می​کنند. خانم «پستروشینسکا» در درجه‌ی پروفسورا هستند و آقای «پیسوویچ» هم درجه‌ی پروفسوری دارند.

حوزه​ی دوم پژوهشی دانشگاه کراکوف مربوط به تدریس زبان فارسی است. متاسفانه باید اعتراف کنم که تدریس زبان فارسی در مقایسه​ با دانشگاه ورشو کم​تر مورد توجه دانشگاه کراکوف قرار گرفته ولی در این زمینه هم چهار نفر فعالیت دارند: خانم مگیستر(فوق‌لیسانس) وام​بخش که ایشان ایرانی و خانم بنده هستند. ایشان به​عنوان نیتیو سپیکر(استاد بومی) کار می‌کنند در دانشگاه کراکوف. بعد خانم مگیستر «رناتا» و آقای «بلوم‌هُف». ایشان معلم زبان فارسی هستند.

حوزه​ی سوم فعالیت علمی ـ پژوهشی دانشگاه کراکوف تاریخ ادبیات است. درباره​ی ادبیات می​توان از دیدگاه​های مختلف صحبت کرد. از دیدگاه جامعه‌شناسی، از دیدگاه روان​شناسی و از دیدگاه مردم‌شناسی. تاریخ ادبیات در دانشگاه کراکوف بیش​تر از زاویه​ی مردم​شناسی یا به​قول معروف ادبیات فولکلوریک مورد تحقیقات علمی قرار گرفته. در این​جا باید از خانم دکتر «کرسنوولسکا» نام ببرم که ایشان کتاب بسیار جالبی را درباره​ی آیین​های ایرانی قبل​از اسلام تألیف کرده​اند. بعد بنده که در حوزه‌ی ادبیات فارسی و تدریس فارسی کار می​کنم.

منبع: دومین ره​آورد، وزرات فرهنگ و  ارشاد اسلامی، دبیرخانه شورای گسترش زیان و ادبیات فارسی، دومین مجمع بین​المللی استادان زبان فارسی، 1377، صص 117ـ116